1. Khi trò chơi trở thành ngôn ngữ của trẻ
Trong phòng tâm vận động, trẻ biểu đạt trải nghiệm và nhu cầu thông qua những hành động như chạy, nhảy, trèo, chui, ẩn nấp, xây dựng và phá đổ. Qua đó, trẻ có cơ hội khám phá cơ thể, thể hiện cảm xúc và thiết lập mối quan hệ với người khác.
Theo phương pháp thực hành tâm vận động Aucouturier (Pratique Psychomotrice Aucouturier – PPA), trò chơi tự phát, hành động và niềm vui vận động giữ vai trò quan trọng trong quá trình phát triển của trẻ. Trò chơi ẩn nấp – trốn tìm giữa trẻ và nhà tâm vận động là một hoạt động tiêu biểu, tạo cơ hội để quan sát tính chủ động, biểu đạt cảm xúc và khả năng tương tác của trẻ.
2. Trò chơi ẩn nấp – trốn tìm trong không gian tâm vận động
Qua hình ảnh tại phòng tâm vận động, trẻ sử dụng các khối mút lớn xếp chồng lên nhau để tạo không gian ẩn nấp. Nhà tâm vận động cúi người tìm trẻ; sau đó, trẻ xuất hiện qua lỗ mở, tì người lên mép khối mút với nét mặt vui vẻ. Nhà tâm vận động ở bên cạnh, mỉm cười và tương tác với trẻ.
Hoạt động không chỉ là sự khám phá đồ vật mà còn diễn ra trong mối quan hệ trực tiếp giữa trẻ và người lớn. Điều đáng quan tâm là trẻ có chủ động ẩn nấp, chờ đợi, phản ứng khi được tìm thấy và mong muốn tiếp tục trò chơi hay không. Những biểu hiện này giúp nhà tâm vận động hiểu rõ hơn cách trẻ tham gia hoạt động và duy trì tương tác.
3. Ý nghĩa của trò chơi ẩn nấp – trốn tìm
3.1. Trải nghiệm sự hiện diện và vắng mặt
Trẻ trải nghiệm chuỗi diễn biến: ẩn mình, chờ đợi, được tìm thấy và xuất hiện trở lại. Khi trò chơi được lặp lại với nhịp độ phù hợp, trẻ có cơ hội trải nghiệm sự gián đoạn ngắn trong tương tác và niềm vui khi kết nối trở lại.
3.2. Tạo cơ hội trải nghiệm sự an tâm
Trong thực hành tâm vận động Aucouturier, trò chơi tạo sự an tâm sâu sắc (jeux de réassurance profonde) đề cập đến những trải nghiệm chơi có thể hỗ trợ trẻ đối diện với những bất an khó diễn đạt bằng lời.
Trò chơi ẩn nấp – trốn tìm có thể mang ý nghĩa này khi trẻ chủ động tham gia, vui vẻ xuất hiện và duy trì tương tác với người lớn. Nhà tâm vận động cần hiện diện, quan sát và đáp lại tín hiệu của trẻ, tránh kéo dài sự chờ đợi hoặc tạo bất ngờ khiến trẻ sợ hãi. Sự an tâm được nuôi dưỡng qua những trải nghiệm phù hợp, không phải bằng việc áp đặt trò chơi.
3.3. Biểu đạt cảm xúc thông qua cơ thể
Trẻ có thể biểu đạt cảm xúc qua nét mặt, ánh mắt, tư thế, giọng nói, tiếng cười và cách di chuyển. Trong hình ảnh, trẻ xuất hiện qua lỗ mở với nét mặt vui vẻ, tạo nên khoảnh khắc tương tác tích cực. Trẻ đã hoàn toàn an tâm và đã có tâm lý bền vững.
3.4. Phát triển tính chủ động và khả năng tương tác
Trẻ có thể tự chọn nơi ẩn nấp, quyết định thời điểm xuất hiện hoặc chủ động mời nhà tâm vận động tham gia bằng ánh mắt, cử chỉ và lời nói. Khi người lớn đáp lại sáng kiến của trẻ, trò chơi hình thành chuỗi tương tác hai chiều, tạo cơ hội phát triển ý định giao tiếp, khả năng chờ đợi, dự đoán và duy trì sự chú ý chung.
Giá trị của trò chơi không nằm ở việc trẻ thực hiện đúng một kịch bản, mà ở cơ hội để trẻ tự do khám phá, biểu đạt cảm xúc và kết nối với người khác trong một môi trường tôn trọng nhu cầu cá nhân.